07 apr. 2025
Schriftelijke vragen stop schade aan gezondheid en natuur door bollenteelt en landbouwgif
Den Bosch, 7 april 2025
Betreft: vragen ex art. 71 R.v.O.
Onderwerp: stop schade aan gezondheid en natuur door bollenteelt en landbouwgif
Geacht college,
Afgelopen donderdag 3 april ontvingen wij bericht van u over, onder andere, de stand van zaken t.a.v. de uitvoering van de motie ‘stop giftige bollenteelt’. Dit betreft het volgende bericht over deze motie:
“Omdat recent landelijk, provinciaal en regionaal (RNOB) veel op dit dossier is bewogen en dit dossier ook de komende tijd nog volop in beweging is, kunnen we u niet in het eerste kwartaal over ons onderzoek informeren. We verwachten dat we u - vanzelfsprekend afhankelijk van de stappen die de VNG, het ministerie en de provincie nog zetten - na het zomerreces in een (tussen)bericht kunnen informeren.”
De fractie van de Partij voor de Dieren is geschrokken van dit bericht. De opvolging van de motie loopt hiermee namelijk veel vertraging op. Dit is waardevolle tijd die verstrijkt en ten kosten gaat van de gezondheid van mens, dier en natuur.
Ook constateren we dat de bollenteelt zich verder blijft verspreiden over onze gemeente, met alle kwalijke gevolgen van dien. In Vinkel is dit jaar er een perceel bijgekomen met lelieteelt. In het licht van de recente uitspraak van de Raad van State waarin geconcludeerd wordt dat lelieteelt altijd een natuurvergunning nodig heeft [1], schrikken we niet enkel van opnieuw uitbreiding van de giftige teelt, maar roept dit ook vragen bij ons op. In de afbeelding rechts is de locatie van het perceel waar de lelieteelt plaatsvindt aangegeven, gelegen aan de Sint Michielsstraat in Vinkel:
Wij hebben hierover de volgende vragen aan u:
U geeft aan dat er landelijk, provinciaal en regionaal veel op dit dossier (landbouwgif) is bewogen en ook de komende tijd nog volop in beweging is en dat u de raad daarom op dit moment nog niet kan informeren. Welke ontwikkelingen duidt u en welke ontwikkelingen verwacht u nog, die invloed hebben op de mogelijkheden van het uitsluiten en/of inperken van het gebruik van landbouwgif binnen gemeentelijke bevoegdheid c.q. via de ruimtelijke ordening? Waarom kunt u de raad op dit moment nog niet voorzien in een inhoudelijk (tussen)bericht?
Ziet u mogelijkheid om een voorbereidingsbesluit toe te passen, om hiermee de gezondheid van mens, dier en natuur te beschermen, gedurende de periode dat u aangeeft nodig te hebben om alle informatie in beeld te hebben en definitief besluit voor te bereiden? Zo nee, waarom niet?
Welke (overige) mogelijkheden ziet u om de oprukkende bollenteelt en landbouwgif een halt toe te roepen?
Hoeveel bloembollenvelden zijn er op dit moment in de gemeente Den Bosch aanwezig, sinds wanneer zijn deze aanwezig en wat voor soort bloembollen worden er op de betreffende percelen gekweekt?
Bent u op de hoogte van de uitbreiding van de bollenteelt in Vinkel? Want vindt u hiervan?
Is voor het perceel in Vinkel aan de Sint Michielsstraat, waar sinds dit jaar lelieteelt plaatsvindt, een natuurvergunning aangevraagd? Zo ja, is deze toegekend? Waarom wel of niet? Zo nee, is de ODBN hiervan op de hoogte? Indien niet, zal u de ODBN zo snel mogelijk op de hoogte stellen en stuurt u erop aan dat het gebruik van landbouwgif per direct gestaakt wordt zolang hier geen natuurvergunning voor verkregen is?
Zijn voor de overige lelievelden in onze gemeente natuurvergunningen aangevraagd? Zo ja, zijn deze toegekend? Waarom wel of niet? Zo nee, is de ODBN hiervan op de hoogte? Indien niet, zal u de ODBN zo snel mogelijk op de hoogte stellen en stuurt u erop aan dat het gebruik van landbouwgif per direct gestaakt wordt op de locaties waar hiervoor geen natuurvergunning verkregen is?
Hoe zorgt u ervoor dat u, samen met de ODBN, nieuwe, niet vergunde lelievelden, tijdig in beeld heeft?
Wij kijken uit naar uw beantwoording.
Namens de fractie van Partij voor de Dieren,
Eileen Samshuijzen
[1] https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/april/meer-onderzoek-gewasbeschermingsmiddelen/
Datum: 16 juni 2025
Onderwerp: Uw vragen ex. art. 71 RvO over ‘Stop schade aan gezondheid en natuur door bollenteelt’
Geachte mevrouw Samshuijzen,
In uw brief van 7 april 2025 stelt u raadsvragen ex artikel 71 Reglement van Orde over ‘Stop schade aan gezondheid en natuur door bollenteelt’. Op 13 mei 2025 bent u per e-mail geïnformeerd dat we meer tijd nodig hebben voor de beantwoording. Hoewel het dossier van gewasbeschermingsmiddelen en bollenteelt volop in beweging is en wij ook daarom met een inhoudelijk (tussen)bericht hebben gewacht (zie vraag 1), betreuren we het verstrijken van de termijn: we streven er steeds naar om vragen van de raad, zeker ook vragen ex artikel 71 lid 3 van het Reglement van orde, tijdig te beantwoorden.
Op deze vragen kunnen wij u het volgende antwoorden:
Vraag 1: U geeft aan dat er landelijk, provinciaal en regionaal veel op dit dossier (landbouwgif) is bewogen en ook de komende tijd nog volop in beweging is en dat u de raad daarom op dit moment nog niet kan informeren. Welke ontwikkelingen duidt u en welke ontwikkelingen verwacht u nog, die invloed hebben op de mogelijkheden van het uitsluiten en/of inperken van het gebruik van landbouwgif binnen gemeentelijke bevoegdheid c.q. via de ruimtelijke ordening? Waarom kunt u de raad op dit moment nog niet voorzien in een inhoudelijk (tussen)bericht?
Antwoord: We hebben een inhoudelijk (tussen)bericht laten wachten, omdat in het dossier van gewasbeschermingsmiddelen en bollenteelt veel beweging is. Zo hebben we gewacht op het standpunt/onderzoek van de VNG dat al aan het begin van dit jaar was voorzien maar dat nog niet is uitgebracht. De VNG pleit voor een wetenschappelijk onderbouwd kader met landelijke (en generieke) regelgeving. Wij sluiten ons hierbij aan. Ook verwachten we nog een standpunt vanuit de provincie: eind deze maand volgt van haar een actieplan over gewasbescherming. Andere gemeenten hebben zich ook georiënteerd op dit dossier. Zo verwijst u in uw motie naar de gemeente De Fryske Marren. Tot slot buigt ook de Raad van State zich regelmatig over dit dossier (zie vraag 6). Inmiddels heeft uw raad ons verzocht om voorbeschermingsregels te stellen zie vraag 2). Wij pakken uw verzoek nu op met de nu beschikbare informatie van de VNG, provincie en andere gemeenten.
Vraag 2: Ziet u mogelijkheid om een voorbereidingsbesluit toe te passen, om hiermee de gezondheid van mens, dier en natuur te beschermen, gedurende de periode dat u aangeeft nodig te hebben om alle informatie in beeld te hebben en definitief besluit voor te bereiden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord: Ja. Op 3 juni 2025 heeft de raad de motie ‘Bescherm mens en dier, stop de bollenteelt hier’ aangenomen. Daarin verzoekt de raad ons college om per direct uitbreiding van sierteelt te verbieden d.m.v. allereerst een voorbereidingsbesluit en om z.s.m. in ieder geval een bufferzone van minimaal 250 meter in te stellen op locaties waar sprake is van gevoelige functies. We starten deze zomer met de voorbereiding van de voorbeschermingsregels (voorheen: voorbereidingsbesluit) en streven naar een raadsvoorstel hiervoor aan het eind van Q3 2025, met agendering in uw raad ervan in Q4 2025. We merken hierbij op dat voorbeschermingsregels een werkingsduur van 1,5 jaar hebben. Binnen die tijd moet het Omgevingsplan worden aangepast. Daarom is het belangrijk dat er voor het invoeren van de voorbeschermingsregels goed wordt nagedacht over de inhoud en de juridische onderbouwing van de regels (bestaande/nieuwe situatie, overgangsrecht, nadeelcompensatie etc.).
Vraag 3: Welke (overige) mogelijkheden ziet u om de oprukkende bollenteelt en landbouwgif een halt toe te roepen?
Antwoord: We verwachten dat we met voorbeschermingsregels en de daaropvolgende wijziging van het omgevingsplan bollenteelt en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, gelet op recente jurisprudentie en recente ervaringen van andere gemeenten, adequaat kunnen reguleren. Bovendien sluiten we bij een nieuwe uitgifte van geliberaliseerde pachtgronden met een kortlopend pachtcontract voortaan sierteelt uit. Het gebruik van glyfosaat is in onze pachtovereenkomsten al uitgesloten.
Vraag 4: Hoeveel bloembollenvelden zijn er op dit moment in de gemeente Den Bosch aanwezig, sinds wanneer zijn deze aanwezig en wat voor soort bloembollen worden er op de betreffende percelen gekweekt?
Antwoord: Het geldende bestemmingsplan (tijdelijk omgevingsplan) biedt binnen de bestemming ‘Agrarisch’ ruimte voor alle vormen van agrarische bodemexploitatie en dus ook voor bollenteelt. De gemeente inventariseert niet actief de teelten binnen haar grondgebied, anders dan haar eigen pachtgronden. De website www.boerenbunder.nl biedt open data van en voor overheden maar toont alleen de teelten van het voorgaande jaar. Uit een analyse van de gegevens over 2024 volgt dat in de gemeente 's-Hertogenbosch acht percelen van in totaal circa 28,5 hectare werden benut voor bollenteelt.
Vraag 5: Bent u op de hoogte van de uitbreiding van de bollenteelt in Vinkel? Want vindt u hiervan?
Antwoord: Ja, we zijn hiervan op de hoogte. Zoals we in onze brief van 11 juni 2024 hebben aangegeven achten wij de ontwikkeling rondom het gebruik van landbouwgif in de bollen- en sierteelt in onze gemeente ongewenst en zorgwekkend en vinden we bescherming van natuur, bodem en water alsmede bewoners tegen de negatieve effecten van landbouwgif van groot belang.
Vraag 6: Is voor het perceel in Vinkel aan de Sint Michielsstraat, waar sinds dit jaar lelieteelt plaatsvindt, een natuurvergunning aangevraagd? Zo ja, is deze toegekend? Waarom wel of niet? Zo nee, is de ODBN hiervan op de hoogte? Indien niet, zal u de ODBN zo snel mogelijk op de hoogte stellen en stuurt u erop aan dat het gebruik van landbouwgif per direct gestaakt wordt zolang hier geen natuurvergunning voor verkregen is?
Antwoord: Uit een recente uitspraak van de Raad van State volgt dat voor de teelt van bloembollen nabij Natura 2000-gebieden een natuurvergunning kan zijn vereist. Voor het verlenen van natuurvergunningen - met betrekking tot zowel Natura 2000 als soortenbescherming - is de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) in opdracht van de provincie het bevoegd gezag. Bij het ontbreken van een benodigde natuurvergunning is het ook aan de ODBN/de provincie om handhavende maatregelen te treffen. We hebben de lelieteelt op het perceel in Vinkel aan de Sint Michielstraat bij de ODBN/de provincie gemeld.
Vraag 7: Zijn voor de overige lelievelden in onze gemeente natuurvergunningen aangevraagd? Zo ja, zijn deze toegekend? Waarom wel of niet? Zo nee, is de ODBN hiervan op de hoogte? Indien niet, zal u de ODBN zo snel mogelijk op de hoogte stellen en stuurt u erop aan dat het gebruik van landbouwgif per direct gestaakt wordt op de locaties waar hiervoor geen natuurvergunning verkregen is?
Antwoord: Zie vraag 6.
Vraag 8: Hoe zorgt u ervoor dat u, samen met de ODBN, nieuwe, niet vergunde lelievelden, tijdig in beeld heeft?
Antwoord: Als uw raad in Q4 2025 de voorbeschermingsregels vaststelt, is de gemeente bevoegd gezag in het kader van het ruimtelijk gebruik. De ODBN blijft bevoegd gezag voor een natuurvergunning. Dit vergt nadere afspraken over wederzijds afstemmen en informeren. In ons voorstel met betrekking tot de voorbeschermingsregels informeren wij u hierover. Ook zullen we de kanttekeningen en risico’s in beeld brengen.
Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch
