Schriftelijke vragen: verwaarlozing huisdieren en impulsaankopen van huisdieren voorkomen

Den Bosch, 1 juli 2026

Betreft: vragen ex art. 71 R.v.O.

Onderwerp: verwaarlozing huisdieren en impulsaankopen van huisdieren voorkomen

Geacht college,

Twee weken geleden is het nieuwe bestuursakkoord vastgesteld. Hierin wordt ook aandacht besteed aan en geïnvesteerd in dierenwelzijn, wat ondergetekenden zeer waarderen. Daarbij maken de fracties van de Partij voor de Dieren en D66 zich grote zorgen over landelijke ontwikkeling ten aanzien van verwaarlozing van huisdieren en vragen wij ons af wat dit betekent voor Den Bosch. De problematiek die de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) in haar jaarcijfers schetst vraagt om gerichte en lokale opvolging, juist nu de ambities voor deze bestuursperiode zijn vastgelegd.

Op 7 mei 2026 publiceerde de LID haar jaarcijfers over 2025[1]. Daaruit blijkt dat het aantal meldingen van dierenmishandeling en -verwaarlozing licht daalt, maar dat de ernst van de gemelde situaties toeneemt: dieren krijgen structureel te weinig eten, leven in vervuilde omstandigheden of ontvangen pas in een laat stadium medische zorg.[2] Het aantal meldingen dat rechtstreeks vanuit dierenartspraktijken bij de LID binnenkomt is in drie jaar bijna verdrievoudigd. Ook over de jaarcijfers 2023 en 2024 trok de LID al aan de bel, met destijds vergelijkbare conclusies over toenemende ernst en een sterke stijging van het aantal dierenartsmeldingen.[3] Het probleem lijkt dus al meerdere jaren op rij groter te worden. Zowel de LID zelf als de Dierenbescherming, de koepelorganisatie achter de LID, leggen hiervoor steeds dezelfde dubbele verklaring: enerzijds de nasleep van de coronapandemie, waarbij veel mensen destijds impulsief een huisdier aanschaften voor gezelschap zonder na te denken over de zorg voor het dier na de coronapandemie, en anderzijds de sindsdien gestegen kosten van levensonderhoud en dierenartszorg, die vooral voor huishoudens met lage inkomens een drempel vormen om hun dier de juiste zorg te (blijven) bieden.[4]

Daarnaast zien we de aanhoudend hoge instroom bij het Bossche Dierentehuis. Uit de jaarverslagen van het Dierentehuis[5] komt naar voren dat de capaciteit al jaren onder druk staat door in het algemeen een toename van het aantal dieren en daarbij specifiek een toename van het aantal moeilijk herplaatsbare honden, bij wie gedragsproblematiek aanwezig, vaak als gevolg van een slechte of ontbrekende opvoeding van de hond en/of (negatief) vormende gebeurtenissen in het verleden van de hond. In 2023 is er aan motie aangenomen die u opriep om met het Dierentehuis af te stemmen over een preventie-/informatieprogramma over het in huis nemen van huisdieren, om zo o.a. impulsaankopen en latere afstand of verwaarlozing te helpen voorkomen.[6] De motie is eind 2023 afgedaan omdat aangegeven is dat de motie is uitgevoerd. Onze fracties zijn mede in het licht van de aanhoudende hoge instroomcijfers bij het Dierentehuis, benieuwd naar het effect van de uitvoering van deze motie.

Wij hebben hierover de volgende vragen aan u:

1. Bent u bekend met de jaarcijfers 2025 van de LID waaruit blijkt dat het aantal meldingen licht daalt, maar de ernst van de geconstateerde verwaarlozing toeneemt? Wat is uw kijk op deze cijfers?

2. Heeft u, of zijn de ketenpartners (zoals de LID, politie, NVWA, dierenambulance of het Dierentehuis), inzicht in de lokale of regionale ontwikkeling van het aantal meldingen en de ernst van geconstateerde verwaarlozing van huisdieren in Den Bosch over de afgelopen jaren? Zo nee, bent u bereid dit inzicht alsnog te verkrijgen, bijvoorbeeld door hierover in gesprek te gaan met de betrokken partijen?

3. Welke verbeteringen of oplossingen ziet u, gelet op de landelijke cijfers, om impulsaankopen en verwaarlozing van dieren en/of het afstaan van dieren als gevolg van impulsaankopen, in Den Bosch te voorkomen?

4. Welke rol ziet u voor de gemeente weggelegd bij de preventie en signalering van verwaarlozing van dieren, gegeven dat handhaving primair bij politie, NVWA en de LID ligt? Welke mogelijkheden ziet u, bijvoorbeeld via het sociaal domein, boa’s of samenwerkingspartners, om signalen van verwaarlozing eerder te herkennen en op te volgen?

5. Kunt u aangeven wat, in het licht van de jaarcijfers 2025 van de LID, het resultaat is van de uitvoering van de motie uit 2023 over het ondersteunen van het Dierentehuis bij de communicatie en voorlichting richting (aspirant-)huisdiereigenaren over een verantwoorde keuze voor een huisdier?

6. Bent u bereid om, in afstemming met het Dierentehuis, te onderzoeken of de huidige voorlichtingsinspanningen over de keuze voor een huisdier voldoende aansluiten op de aanhoudend hoge instroom, en of intensivering hiervan of een andere preventieve aanpak kan bijdragen aan het verminderen van afstand en verwaarlozing van huisdieren?

Wij kijken uit naar uw beantwoording.

Namens de fracties van,

Partij voor de Dieren – Eileen Samshuijzen

D66 – Vivian Muller